Bijeenkomst

Weidevogelkennisdag Fryslân 2024

Bron foto: Bouke Atema, A black-tailed godwit (Limosa limosa) perched on a pole protecting its territory (Shutterstock license)
Samenvatting
  • Wanneer
  • Locatie
    ’t Haske (Vegelinsweg 20, Joure)
  • Organisator
    Noardlike Fryske Wâlden
Met groot genoegen nodigen wij u uit voor de jaarlijkse Weidevogelkennisdag. Dit jaar staat het ochtendprogramma in het teken van het bodemleven en de cruciale rol hiervan voor het behoud van onze weidevogels. Tijdens het middagdeel wordt u meegenomen in de reis van de grutto, en zal onderzoeker Wouter Vansteelant vertellen over de bedreigingen die de grutto’s onderweg moeten doorstaan. Daarnaast zijn er gedurende de dag inspirerende deelsessies waarbij diverse deskundigen aan het woord komen. Kortom, deze dag staat volledig in het teken van kennis delen en kennis beleven! U bent van harte uitgenodigd.

Programma

  • 9.00 uur: Inloop met koffie en thee
  • 9.30 uur: Opening door dagvoorzitter Renate Gerbrandy
  • 9.35 uur: Gedeputeerde Matthijs de Vries aan het woord
  • 9.40 uur: Lezing Wim Schippers: “Optimaal weidevogelbeheer: basiskwaliteit en een gezonde boterham”
  • 10.10 uur: Paneldiscussie Wim Schippers, Henk Oud en Mark Hilboezen
  • 10.30 uur: Pauze
  • 11.00 uur: Deelsessie 1
  • 11.45 uur: Deelsessie 2
  • 12.30 uur: Lunch
  • 13.30 uur: Deelsessie 3
  • 14.10 uur: Lezing Wouter Vansteelant: “Van weidevogel tot rijstvogel: wat zenderonderzoek ons leert over de overlevingsstrijd van Grutto's langs de hele flyway”
  • 15.00 uur: Bijpraten met een borrel

Keuze deelsessies

  1. Telmethodes Sovon en BFVW: Sovon en BFVW werken met verschillende telmethodes. Waarin verschillen deze methodes en waar zijn de overeenkomsten? In deze workshop leggen medewerkers van beide organisaties dit uit.
  2. Effect van (zwerf)katten op weidevogels via predatie en verstoring: In twee weidevogelgebieden in Fryslân en Groningen is het habitatgebruik van katten en weidevogelkuikens onderzocht met gebruik van GPS-loggers en radio-tags. Daarnaast is door heel Nederland poep van katten verzameld, om vervolgens in het laboratorium het dieet van deze katten vast te stellen.
  3. Wat staat er op het menu van de grutto in de Friese graslanden?: Dat grutto's van regenwormen houden is bij de meeste weidevogelliefhebbers wel bekend. Maar welke soorten ze het liefste eten en waarom dat interessant is om te weten, daarvan is nog niet iedereen op de hoogte. Renée Veenstra doet onderzoek naar het dieet van grutto's die foerageren op de Friese graslanden en neemt jullie mee in haar onderzoek.
  4. LIFE IP GrassBirdHabitats: LIFE IP GrassBirdHabitats is een door de EU gefinancierd initiatief ter bescherming van weidevogels en hun leefgebieden. Het doel is om optimale broed- en niet-broedgebieden langs de East Atlantic Flyway te creëren en met elkaar te verbinden. Tijdens deze workshop zal Helene de Jong vertellen over de maatregelen in de Friese weidevogelgebieden in het kader van de LIFE IP GrassBirdHabitats.
  5. Vogelgriep en weidevogels: De laatste jaren hebben we allemaal wel waarnemingen gedaan van mogelijke vogelgriep slachtoffers. Tijdens deze workshop krijg je meer inzicht in vogelgriep. Wat zijn bijvoorbeeld de symptomen? En wat kun je doen of moet je juist laten.
  6. Andere soorten in het boerenland: Wie aan het boerenland en weidevogels denkt, denkt al snel aan de vier hoofdsoorten; kievit, grutto, tureluur en scholekster. Maar wat heeft ons mooie platteland nog meer te bieden? Tijdens deze workshop krijg je een kijkje in de overige vogelsoorten die voorkomen in ons landelijk gebied.
  7. Composteren, voor een gezonde bodem: Pieter van der Valk legt uit dat een gezonde bodem de basis is voor gezonde landbouw en wat compostering daar voor rol in kan betekenen. Het zorgt voor meer biodiversiteit, het bindt koolstof en houdt meer water vast. De bodem is onmisbaar voor de kringloop van onze gezonde leefomgeving. Het is de enige plek waar we écht kunnen recyclen. Waar een reststroom wordt afgebroken en omgezet in een nieuwe grondstof. In de bodem zit het recyclend vermogen van onze samenleving.
  8. Ervaringen in het veld: Jitze Peenstra, boer en gebiedscoördinator, brengt al jaren de theorie in praktijk. Tijdens deze lezing zal hij vertellen over het weidevogelbeheer in de Soarremoarrepolder, de combinatie van Particulier Natuurbeheer en Agrarisch Natuurbeheer, en de Gebiedsofferte Aanvalsplan Grutto.
  9. Predatiebeheer: Theorie versus praktijk: Predatiebeheer wordt steeds belangrijker bij weidevogelbeheer. Wie doet wat? Jagers, boeren en nazorgers zijn allen actief. Hoe houdt je een ieder gemotiveerd? Wat mag wel en wat mag niet? Riemer Miedema, predatiecoördinator in Súdwestkust heeft hier veel ervaring mee en deelt zijn ervaringen graag.
  10. Filmvertoning “Onder het maaiveld”: De film Onder Het Maaiveld inspireert en verwondert en geeft inzicht in de bodem. Naast de wereld boven de grond bevolkt door planten, insecten en vogels, maar vooral door mensen, bevindt zich een tweede wereld: een ondergrondse gemeenschap van wortels, larven, wormen, schimmels, bacteriën, amoeben en geleedpotigen. Het bestaan van deze wereld zal niemand verrassen, maar dat al het leven in die microkosmos druk met elkaar communiceert is ronduit verbazingwekkend.

Plenaire lezingen

Optimaal weidevogelbeheer: basiskwaliteit en een gezonde boterham


Welke graslandtypen zijn cruciaal voor een florerende weidevogelgemeenschap en in welke verhouding? Hoe kunnen we als grondgebruikers het proces in de goede richting sturen via vocht, voeding en gebruik? Wanneer zijn de omstandigheden en het resultaat voor zowel weidevogel, koe als boer optimaal? Wim Schippers (auteur van ‘Boeren met Ontzag’ en ‘Ontwikkelen van kruidenrijk grasland’) zal tijdens deze lezing en de aansluitende paneldiscussie met Henk Oud (gebiedscoördinator collectief NFW) en Mark Hilboezen (It Fryske Gea) licht werpen op deze vraagstukken.


Van weidevogel tot rijstvogel: wat zenderonderzoek ons leert over de overlevingsstrijd van Grutto's langs de hele flyway


De Nederlandse nationale vogel spendeert het grootste deel van het jaar in het buitenland. Van juli tot maart zijn grutto's in grote mate afhankelijk van rijstbouwgebieden op het Iberisch schiereiland en in West Afrika. De voor hen belangrijkste gebieden staan allemaal onder toenemende druk door menselijk toedoen en door een snel veranderend klimaat. In dit verhaal geeft Wouter Vansteelant (senior onderzoeker bij BirdEyes) een overzicht van de bedreigingen die grutto's ondergaan, hoe ze daarmee omgaan, en hoe 'onze' grutto’s aanzetten tot een duurzamer beheer van natuur- en landbouwgebieden tot ver buiten Nederland.